Makinenin etiketinde devir (dev/dk) yazar, ama taşı kesen şey devir değil soketin taşa değdiği andaki hızıdır. Buna çevre hızı denir ve metre/saniye ile ölçülür.
Neden önemli?
1500 dev/dk ile dönen 400 mm çapındaki bir testerenin çevre hızı yaklaşık 31 m/sn’dir. Aynı devirde 600 mm’lik bir testere 47 m/sn’ye çıkar. Yani devir aynı kalsa bile çap büyüdükçe soket taşa çok daha hızlı çarpar. Bu yüzden çap değiştirirken deviri de gözden geçirmek gerekir.
Hesabı
Çevre hızı (m/sn) = π × çap (mm) × devir (dev/dk) ÷ 60.000
Tersinden, hedef çevre hızına göre devir = çevre hızı × 60.000 ÷ (π × çap).
Hangi taşta hangi hız?
- Mermer ve traverten: yaklaşık 40–50 m/sn
- Limra ve yumuşak kireçtaşları: yaklaşık 45–60 m/sn
- Granit, bazalt, andezit: yaklaşık 25–35 m/sn
Bu değerler başlangıç noktasıdır; taşın ocağına, soket reçetesine ve makinenin durumuna göre ince ayar yapılır.
Pratik yol
Ana sayfamızdaki devir hesaplayıcıya taşınızı ve testere çapınızı girin; önerilen devir aralığını hemen görün. Makinenizde devir ayarı yoksa kasnak oranı üzerinden çözüm bulunabilir; bu konuda da yardımcı oluruz.